Hoài niệm là những thước phim về cuộc đời mà  đến một lúc nào đó nó sẽ trình chiếu lại để chính bản thân chúng ta chiêm  nghiệm, hồi tưởng và tiếc nuối…

   Ngược dòng quá khứ, tôi không thể nào quên được tuổi thơ đầy kỉ niệm của mình, là môt cư dân của vùng ven thành phố Vĩnh Long, tuổi thơ của tôi lớn lên với đồng ruộng mênh mông, với kênh  rạch, vườn tược cây cối ngút ngàn…Bình minh ló dạng với tiếng chim chóc kêu vang vườn cây trái xum  xuê: nào cam, xoài, bưởi, ổi, chuối…cứ như  thường lệ, tôi ra ngổi ở gốc cây cam, mắt dõi sang bờ ruộng thẳng tắp còn ẩn hiện trong lớp sương dày đặc, lờ mờ những chị thôn nữ đang cấy dặm mạ…gió thổi lành lạnh và hình ảnh  bờ ruộng và những người thôn nữ trên trở thành những nhân vật thần tiên, kì ảo trong liên tưởng đầy lãng mạn của tuổi thơ khờ dạy,…và cứ thế hình ảnh đồng ruộng thần tiên và những tiên nữ đang cấy, dặm lúa là những hình ảnh cứ xoắn lấy trí tưởng tượng của tôi vào mõi buổi sáng…

  Tháng tám trời ướm gió chướng, bông so đũa nở trắng trên bờ, dưới sông nước dâng lên, nhảy khỏi bờ, trong vườn nước tràn lênh láng, túa ra mọi ngõ ngách…theo nước là những đàn cá tung tăng vẫy đuôi “du lịch” khắp chốn…đến lúc nước rút, ở những vũng nước thấp, nước thoát không hết thì cá cũng mắc kẹt lại, ôi ! thì đủ thứ:rô, sặt, lìm kìm, lóc, trê, bóng, lòng tong, trèn, phèn, chốt. tép chấu, thòi lòi, cua, ốc…đứa trẻ như tôi thì sướng đến “mắc điên” lên trước hồ cá thiên nhiên ấy…

   Mương, vũng là mạn lưới tưới tiêu cho vườn cây ăn trái, nhưng đó là chuyện của người lớn, còn đứa trẻ như tôi thì cứ trông cha, mẹ tát mương bắt cá, do không có máy , nên mỗi lần tát mương phải đắp mô đất ngang rồi tát bằng thùng thiết, mương sâu nên tát từ sáng đến gần xế chiều mới cạn, lúc nầy, mới tiến hành bắt cá, đầu tiên là phải bắt cá đen ( lóc, trê…), nhè nhẹ mò vào hang lôi ra những chú lóc, trê to đùng, mập ngây ngấy, rồi vẹt những bụi rau mát để bắt nốt những con cá đen còn chém vè, xong lượt cá, nước đục ngầu khiến mấy chú tôm cứ bò lểnh nghểnh dọc hai bải mương, đến lượt tôi tay xách thùng thiết, tay lượm tôm, thoáng chốc đã hơn nữa thùng, thật là sướng tê người…Bước lên bờ, bắt ngay hai con tôm to tướng vùi vào than hồng chụm nồi cơm, mùi tôm nướng sao mà quyến rủ, cho vào miệng với một tí muối ớt pha chanh mới cảm nhận được vị ngọt, ngon tuyệt của thịt tôm…

   Dàn bầu của mẹ tôi trồng quả to, dài, thòng xuống dàn, dể có đến vài chục quả, hôm nay, ba tôi đi tát mương ở ruộng  bên sông mới về có vài con cá trê vàng béo ngậy, thế là một quả bầu được cắt xuống nấu canh với cá trê vàng, rồi cả trê vàng nướng trên vĩ than nửa…bửa cơm dọn lên với canh thơm phức và dĩa  cá nướng ngâm với nước mắm gừng, đạm bạc với đặc sản  quê hương đã vét sạch hết nồi cơm gạo tàu hương dẽo thơm…

   Tối nay xin con cá bóng của bác Hai đang mút bùn ở mương sau nhà, tôi mắc vào lưỡi  rồi cắm câu ở mương sát nhà, đi ngủ, tai vẫn nghe cá quậy dưới mương, hừng đông xách đèn ra dở câu, ôi chao cá kéo, ghị dây câu, tôi la lên dính cá rồi má ơi, dùng hết sức kéo cần lên, một con lóc to tướng, sướng quá, cảm giác thật ngây ngất như vừa uống một cốc rượu mạnh…

   Trời mưa giông, gió giật mạnh, lại đang mùa xoài, vừa tắm mưa, vừa lượm những trái xoài chín rụng vương vải khắp nơi thì còn gì sướng bằng…Nửa đêm nghe rụng “bịch” thì y như rằng quả xoài riêng chín, sáng ra lượm, hương thơm nhẹ nhàng và quí phái làm sao…nhưng nếu đến gần thì mùi lại khai khai khó chịu…

  Thú xem ông già đi câu rê cũng đã mắt lắm, một cây trúc to, dài đến năm, sáu mét, lưỡi mắc một con nhái rối cứ nhắp, nhắp, cá mẹ bảo vệ con mới đớp con nhái thế là mắc câu, ông già dựt mạnh cá vùng vẫy nhưng vô hiệu, cứ thê có khi một buổi câu vài kí cá  thì không  gì lạ…

   Những ngày thơ mộng rồi cũng qua, hôm nay tôi đi học, ngồi sau yên xe đạp, vì không yên tâm, mẹ tôi kiềng thêm một sợi dây để giữ cho tôi không ngã ra sau lưng, đường lên trường là một con lộ đất cát, hai bên lộ là những dãy mía Tây bạt ngàn, qua một cây cầu ván cao ngất ngưỡng là ngôi trường làng với hai phòng học sạch sẽ, phụ trách lớp tôi là một cô giáo khá trẻ có gương mặt trắng, đôi mắt to và hiền,  người cao thích hợp với dáng  mình dây, sau phút gởi gắm, cha tôi từ giả ra về, thế là tôi bước vào một thế giới mới, hoàn toàn xa lạ với không khí gia đình, tôi khóc, cô nhẹ nhàng lau dòng nước mắt, rồi chìa những viên kẹo màu đỏ, con nín đi, ngoan nào, cô cho con viên kẹo nầy nhé, có tiếng cười, xì xào của các bạn trong lớp, cô nhịp thước bảo lớp im lặng, rồi phân công bạn ngồi bên hướng dẫn tôi cầm bút chì để đồ lên trang vở và tôi không khóc nửa…hết giờ học, cha tôi lại đèo về nhà và sau lưng cô bạn gái gia sư của tôi lúp xúp chạy sau lưng nhắn nhủ:mơi đi học với tô nhen bạn…

  Thời gian qua mau, nay đã là ông nội của các cháu nhưng mãi tuổi thơ êm đềm vẫn sống mãi với tôi.

Lê Anh Dũng